Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, w ramach promocji i realizacji nowej kampanii prewencyjnej „Dobrostan Rolnika”, we współpracy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Państwową Inspekcją Pracy, Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa, po raz XV przeprowadziła etap wojewódzki Ogólnopolskiego Konkursu Plastycznego dla Dzieci z wiejskich szkół podstawowych.

Zaprosiliśmy także dzieci rolników do udziału w VI Ogólnopolskim Konkursie na Rymowankę
dla Dzieci o Bezpieczeństwie w Gospodarstwie Rolnym pod Patronatem Honorowym Ministra Edukacji i Nauki. Hasło przewodnie obu konkursów „Wioski bez troski” odnosiło się głównie do nowej kampanii prewencyjnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która odnosi się do zdrowia człowieka w wymiarach: fizycznym, psychicznym i społecznym.

Celem obu konkursów było promowanie wśród dzieci pozytywnych zachowań związanych z pracą i zabawą na terenie gospodarstwa rolnego, zasad ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym, podstawowych zaleceń profilaktyki zdrowotnej oraz popularyzowanie wykazu czynności szczególnie niebezpiecznych, związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, których nie wolno powierzać dzieciom poniżej 16 lat.

Konkurs Plastyczny był skierowany do uczniów szkół podstawowych na obszarach wiejskich w dwóch grupach wiekowych, z klas 0-III oraz IV-VIII. Zadanie polegało na wykonaniu dwuwymiarowej pracy w formacie A-3, w dowolnej technice plastycznej, obrazującej zasady bezpiecznej pracy oraz zalecenia prewencyjne i profilaktyczne dotyczące stanu psychofizycznego człowieka. Przy ocenie prac Komisja Konkursowa punktowała zgodność z ideą konkursu, jej trafne przedstawienie oraz walory estetyczne. W etapie wojewódzkim ocenie poddano 698 prac wykonanych przez dzieci z 94 szkół z terenu województwa zachodniopomorskiego.

Konkurs na Rymowankę był przeznaczony dla dzieci urodzonych w latach 2010-2014, których przynajmniej jeden z rodziców lub opiekun prawny podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie przyjmowania zgłoszeń do konkursu. Zadanie polegało na ułożeniu rymowanki, składającej się z minimum 4 a maksymalnie 30 wersów, odnoszącej się do zasad bezpiecznej pracy oraz zaleceń prewencyjnych i profilaktycznych, stanowiących merytoryczną treść kampanii prewencyjnej „Dobrostan rolnika”, która odnosi się do zdrowia człowieka. W etapie wojewódzkim poddano ocenie 36 prac z województwa zachodniopomorskiego, które spełniały warunki formalne Regulaminu Konkursu.

W dniu 11 kwietnia 2025 roku w siedzibie Oddziału Regionalnego KRUS w Koszalinie, zebrały się dwie Komisje Wojewódzkie dotyczące obu konkursów, składy których tworzyli pracownicy KRUS oraz przedstawiciele instytucji okołorolnych i NFZ. Pierwsze prace komisyjne zaczęła Komisja Wojewódzka Konkursu dla Dzieci na Rymowankę wybierając troje laureatów, którymi zostali:  Lena Kowalska ze Skwierzynki, Amanda Serowska ze Starego Bornego oraz Piotr Girczys z Biesiekierza.

Ze względu na wspaniałą twórczość wszystkich uczestników konkursu, Komisja postanowiła nagrodzić wyróżnieniami 33 rymowanki, które spełniały warunki formalne zamieszczone w Regulaminie i także wręczyć nagrody rzeczowe ufundowane przez Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Koszalinie. Niestety nie wszystkie nadesłane prace spełniały wymagania formalne, ale ze względu na zaangażowanie i kreatywność autorów Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Koszalinie postanowił przyznać drobne upominki za uczestnictwo w przedsięwzięciu. Mamy nadzieję, że to zmotywuje dzieci do ponownego wzięcia udziału w naszym konkursie w przyszłym roku.

Po wyborze laureatów Konkursu dla Dzieci na Rymowankę, swoje obrady rozpoczęła Komisja Wojewódzka Konkursu Plastycznego, skład której również tworzyli pracownicy KRUS i przedstawiciele instytucji okołorolnych i NFZ oraz lokalny artysta-plastyk, wyłaniając po trzech laureatów oraz po 10 wyróżnień najciekawszych prac z każdej grupy wiekowej.

Kat. 1 klasy 0-III

1. Stanisław Stróżyński – klasa 2 Szkoły Podstawowej w Człopie,

2. Ksawery Włodarczyk – klasa 3 Społecznej Szkoły Podstawowej im. kpt. Kazimierza Filipowicza
ps. „KORD” w Jeżyczkach,

3. Nadia Major – klasa 1 Szkoły Podstawowej im. Unii Europejskiej w Karsiborze.

Kat. 2 klasy IV-VIII

1. Oliwia Czachor – klasa 7 Szkoły Podstawowej w Zegrzu Pomorskim,

2. Alan Witkowski – klasa 5 Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Warninie,3. Lena Klińska – klasa 6 Szkoły Podstawowej w Lubianie.

Oprócz laureatów, autorzy wyróżnionych 10 prac z obu grup wiekowych również otrzymają nagrody, a wszystkie dzieci, które przysłały do nas prace konkursowe, zostaną nagrodzone przez nas drobnym upominkiem. Zwycięzcom obu konkursów zostaną wręczone nagrody rzeczowe ufundowane przez OR KRUS w Koszalinie, Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki w Szczecinie, Urząd Marszałkowski Województwa. Zachodniopomorskiego w Szczecinie, Zachodniopomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach, Zachodniopomorską Izbę Rolniczą w Szczecinie, Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie, Okręgowy Inspektorat Pracy w Szczecinie, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w Koszalinie oraz Zachodniopomorski NFZ.    

Prace plastyczne sześciorga laureatów, jak również trzy zwycięskie rymowanki, z etapu wojewódzkiego będą reprezentować nasze województwo w etapie centralnym konkursów. Ogłoszenie wyników
i wręczenie nagród nastąpi przed zakończeniem roku szkolnego 2024/2025. Lista laureatów jak i ilustracje nagrodzonych prac będą dostępne na stronie internetowej www.gov.pl/krus.

W tegorocznej edycji obu konkursów, pomysłowość dzieci, jak zawsze była niezawodna. W Konkursie Plastycznym sięgały one po różnego rodzaju techniki plastyczne, znakomicie obrazując przesłanie hasła konkursowego. Kreatywność prac cieszy organizatorów i patronów konkursów. W dalszym ciągu zainteresowanie tą formą popularyzacji działań prewencyjnych Kasy wskazuje na potrzebę edukowania dzieci i młodzieży w zakresie bezpieczeństwa pracy i zabawy na wsi, ale również w zakresie dbania o swoje zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne, w sposób dla nich atrakcyjni zachęcający do współudziału. Przekonaliśmy się o tym, podczas pogadanek z dziećmi prowadzonymi w szkołach i świetlicach.

Dzieci mają dużą wiedzę na temat zagrożeń, ale również wyobraźnię, dlatego ich bezpieczeństwo zależy przede wszystkim od nas, dorosłych. W tym miejscu pragniemy zaapelować zarówno do dzieci, jak i ich rodziców, aby szczególnie w okresie wakacyjnym zwiększyli swoją czujność i skupili uwagę na unikaniu licznych zagrożeń wypadkowych, występujących w środowisku wiejskim, ale przede wszystkim apelujemy o to, aby zwracać uwagę na stan psychofizyczny dzieci, ich potrzeby.
W dzisiejszym świecie młody człowiek jest zewsząd atakowany bodźcami, z którymi w pewnym momencie nie potrafi sobie poradzić, jest pogubiony w otoczeniu fake newsów, a my dorośli, goniąc za codziennością przestajemy dostrzegać sygnały płynące od naszych dzieci, że dzieje się coś niedobrego. Warto czasem zwolnić i rozejrzeć się wokół, bo być może umyka nam coś, na co możemy mieć wpływ. Swoim postępowaniem dajmy przykład naszym dzieciom. Razem zadbajmy
o nasze zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne. Zadbajmy o nasz dobrostan.

Nawiązując do idei konkursów prewencyjnych, OR KRUS w Koszalinie przypomina o wykazie czynności szczególnie niebezpiecznych, związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, których nie wolno powierzać dzieciom poniżej 16 roku życia.

Zabronione jest kierowanie ciągnikami rolniczymi i obsługiwanie maszyn rolniczych oraz przebywanie w strefie pracy maszyn i pojazdów rolniczych. Nie wolno angażować dzieci do pomocy przy sprzęganiu oraz pozwalać im na przebywanie pomiędzy ciągnikiem a sprzęganą maszyną. Niebezpieczne dla dzieci są prace związane z obsługą maszyn stacjonarnych, zwłaszcza: sieczkarni, śrutowników, gniotowników, mieszalników, rozdrabniaczy, dmuchaw, przenośników ślimakowych i taśmowych. Niedopuszczalne jest przebywanie osób na pomostach załadunkowych siewników i sadzarek do ziemniaków w trakcie pracy tych maszyn.

Dzieciom nie wolno uczestniczyć w przerzynaniu drewna pilarką tarczową, (tzw. krajzegą lub cyrkularką) – jedną z najniebezpieczniejszych maszyn w gospodarstwie. Nie mogą wykonywać prac związanych ze ścinaniem i ściąganiem drzew zawieszonych oraz załadunkiem i rozładunkiem drewna.

Należy wykluczyć je z udziału w czynnościach pomocniczych, związanych ze ścinką i rąbaniem drewna. Obsługa zwierząt o dużej masie ciała, jak bydło, trzoda chlewna, szczególnie samców rozpłodowych, a także samic karmiących, powinna być dokonywana przez doświadczone i zdrowe dorosłe osoby, najlepiej przez silnych mężczyzn. Do czynności niebezpiecznych dla najmłodszych należą: załadunek i rozładunek zwierząt, a także prace przy uboju i rozbiorze zwierząt.

Należy chronić dzieci przed dostępem do substancji chemicznych stosowanych w gospodarstwie, w tym przede wszystkim do substancji żrących, paliw, chemicznych środków ochrony roślin, nawozów (szczególnie wapna palonego). Nie wolno powierzać im prac z użyciem rozpuszczalników organicznych ani narażać ich na kontakt z tymi substancjami. Dzieci nie wolno angażować do rozpalania i obsługi pieców centralnego ogrzewania.

Prace w silosach i zamkniętych zbiornikach, a także opróżnianie zbiorników szamb, wywóz gnojówki i gnojowicy, to czynności szczególnie niebezpieczne – nigdy nie powinny uczestniczyć w nich dzieci. Wszelkie prace na wysokości, np. na pomostach, drabinach, drzewach, dachach, powinny być wzbronione dzieciom z uwagi na zagrożenie upadkiem. Nie należy również powierzać kopania rowów i dołów oraz wykonywania jakichkolwiek czynności w wykopach.

Dzieci nie mogą przebywać w środowisku o dużym natężeniu hałasu, niedostatecznym oświetleniu, w pomieszczeniach zapylonych pyłami pochodzenia roślinnego oraz wykonywać czynności narażających je na kontakt z chorobotwórczymi czynnikami biologicznymi (bakteriami, roztoczami, pasożytami zwierzęcymi, grzybami). Nie powinny wykonywać prac wymuszających długotrwałe przyjmowanie nienaturalnej pozycji ciała.

Dodatkowo nie powinny uczestniczyć w czynnościach związanych z dźwiganiem i ręcznym przenoszeniem ciężkich przedmiotów.

Gratulując zwycięzcom etapu wojewódzkiego oraz dziękując wszystkim pozostałym uczestnikom, życzymy udanych i bezpiecznych wakacji i już dziś zapraszamy do udziału w kolejnych edycjach.

Kamila Bobryk
Główny Specjalista
Samodzielnego Referatu Prewencji, Rehabilitacji i Orzecznictwa Lekarskiego
KRUS OR w Koszalinie