Rolnicy prowadzący legalną działalność rolniczą mają zostać lepiej chronieni przed roszczeniami dotyczącymi typowych skutków produkcji rolnej, takich jak hałas, zapachy czy odgłosy zwierząt. Projekt przewiduje również obowiązek informowania osób kupujących nieruchomości na terenach rolniczych o specyfice takiego sąsiedztwa.
18 sierpnia 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi. Jak wskazuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, celem proponowanych zmian jest ograniczenie konfliktów pomiędzy gospodarstwami rolnymi a nowymi mieszkańcami obszarów wiejskich oraz zapewnienie gospodarstwom warunków do stabilnego prowadzenia produkcji.
Jednym z najważniejszych elementów projektu jest propozycja zmiany Kodeksu cywilnego.
Typowe oddziaływania związane z produkcją rolną, w szczególności hałas i zapachy, mają być uznawane za mieszczące się w granicach przeciętnej miary, jeżeli działalność jest prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami prawidłowej gospodarki rolnej.
Rozwiązanie ma obejmować zarówno produkcję roślinną, jak i zwierzęcą, w tym działalność ogrodniczą, sadowniczą i rybną. Ma to ograniczyć możliwość kierowania wobec rolników roszczeń związanych ze zwykłymi i typowymi następstwami prowadzenia gospodarstwa.
Ochrona nie będzie jednak obejmowała działalności prowadzonej niezgodnie z prawem. Nie będzie również dotyczyła działalności prowadzonej poza terenami, na których zgodnie z aktami planowania przestrzennego działalność rolnicza jest lub może być prowadzona.
Projekt uwzględnia specyfikę pracy w gospodarstwach rolnych, która często uzależniona jest od warunków pogodowych, pory roku oraz cyklu biologicznego roślin i zwierząt.
Z tego względu część prac musi być wykonywana wieczorem, w nocy lub w dni wolne od pracy. Dotyczy to między innymi prac z wykorzystaniem maszyn rolniczych, a także sytuacji, w których źródłem hałasu są zwierzęta gospodarskie.
Zgodnie z projektem zakłócanie spokoju lub spoczynku nocnego wynikające z prowadzenia działalności rolniczej nie będzie podlegało karze.
Projektowane przepisy mają również zwiększyć świadomość osób, które decydują się na zakup nieruchomości na terenach wiejskich.
W określonych przypadkach w akcie notarialnym ma znaleźć się dodatkowe oświadczenie nabywcy. Kupujący będzie potwierdzał, że ma świadomość, iż w tym samym obrębie ewidencyjnym jest lub może być prowadzona działalność rolnicza, a z jej prowadzeniem mogą wiązać się typowe następstwa, takie jak hałas, zapachy czy odgłosy zwierząt.
Obowiązek ma dotyczyć terenów przeznaczonych pod działalność rolniczą w planie ogólnym gminy lub miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Rozwiązanie ma przede wszystkim zapobiegać sytuacjom, w których osoba kupująca nieruchomość na wsi nie jest świadoma charakteru otaczającego ją terenu, a następnie występuje z roszczeniami wobec funkcjonujących w sąsiedztwie gospodarstw.
Projekt przewiduje także działania informacyjne prowadzone przez ośrodki doradztwa rolniczego. W ich działalności mają być uwzględniane zagadnienia związane z rolniczymi funkcjami produkcyjnymi wsi.
Chodzi między innymi o zwiększanie wiedzy na temat specyfiki działalności rolniczej oraz jej znaczenia dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju.
Ważne dla rolników
Proponowane zmiany mają wzmocnić ochronę gospodarstw, które prowadzą działalność zgodnie z prawem i zasadami prawidłowej gospodarki rolnej, a jednocześnie ograniczyć konflikty wynikające z sąsiedztwa działalności rolniczej i zabudowy mieszkaniowej.
Należy jednak podkreślić, że przyjęcie projektu przez Radę Ministrów nie oznacza jeszcze wejścia nowych przepisów w życie. Projekt będzie podlegał dalszemu procesowi legislacyjnemu.
Źródło: MRiRW
