W odpowiedzi na wystąpienie Zarządu ZIR do Prezesa Rady Ministrów Pana Donalda Tuska w sprawie trudnej sytuacji w rolnictwie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazało następującą odpowiedź:
“w odpowiedzi na pismo, przekazujące zagadnienia Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej odnośnie do sytuacji w rolnictwie, poniżej przedstawiam informacje, w zakresie kompetencji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW).
Na poziom cen w Polsce, zarówno surowców rolnych, jak i środków do produkcji, istotny wpływ ma sytuacja na rynkach światowych, ponieważ sytuacja na krajowym rynku rolno-spożywczym jest silnie powiązana z globalnymi trendami handlowymi. Zmiany cen zbóż, oleistych, mięsa, mleka czy środków produkcji na rynku światowym przekładają się bezpośrednio na ceny i koszty produkcji w Polsce. Wahania kursów walut, polityka handlowa największych eksporterów i importerów, a także czynniki takie jak konflikty zbrojne, zmiany klimatyczne czy ograniczenia transportowe dodatkowo wpływają na stabilność cen. W rezultacie polscy producenci
i konsumenci odczuwają skutki globalnych kryzysów, nadwyżek lub niedoborów surowców, co powoduje, że krajowy rynek jest w dużej mierze uzależniony od sytuacji międzynarodowej. Obecna sytuacja geopolityczna i gospodarcza stawia przed rolnictwem ogromne wyzwania. Ministerstwo podejmuje działania mające na celu poprawę warunków ekonomicznych gospodarstw rolnych, w tym rozmowy na forum krajowym i europejskim, aby zapewnić stabilność rynku, wsparcie finansowe oraz ochronę interesów polskich producentów.
W celu stabilizacji dochodów rolników są realizowane takie działania jak m.in.: dopłaty bezpośrednie i płatności obszarowe,
- instrumenty finansowe (kredyty preferencyjne i pożyczki),
- dopłaty do paliwa rolniczego, materiału siewnego,
- wsparcie na inwestycje w gospodarstwach rolnych oraz do przetwórstwa rolno- spożywczego,
- działania ograniczające presję importową (m.in. utrzymywanie krajowego zakazu przywozu wybranych produktów rolno-spożywczych z Ukrainy),
- wsparcie z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dzięki któremu rolnicy m. in. zwiększyli powierzchnie magazynowe zbóż, dzięki czemu nie muszą sprzedawać ziarna bezpośrednio po zbiorach, kiedy to najczęściej ceny są niższe.
Ponadto resort rolnictwa wspiera organizowanie się rolników w formie grup czy organizacji producentów, jak również rozwój spółdzielni rolników. Zachęca rolników do zrzeszania się w spółdzielniach, co zwiększa ich siłę negocjacyjną wobec przetwórców i pośredników.
MRiRW oraz cały Rząd RP, zarówno na forum krajowym, jak i na poziomie instytucji Unii Europejskiej (UE), podejmuje działania mające na celu zapewnienie właściwej ochrony interesów polskich rolników. Polska konsekwentnie zgłasza potrzebę utrzymania mechanizmów nadzoru nad napływem produktów rolno-spożywczych z państw trzecich, a także konieczność ich wzmacniania w sytuacjach zagrażających stabilności rynku wewnętrznego.
Wszystkie produkty rolno-spożywcze sprowadzane do Polski z państw „trzecich” muszą spełniać wymogi bezpieczeństwa żywności obowiązujące w UE. Kontrole jakości i zgodności tych artykułów są prowadzone również w Polsce przez właściwe inspekcje.
Polska, jako państwo członkowskie UE, musi działać w ramach wspólnej polityki handlowej, jednak w ostatnich latach wprowadzono szereg rozwiązań mających na celu ograniczenie negatywnych skutków nadmiernego importu. Należą do nich między innymi utrzymanie systemu cen wejścia dla owoców i warzyw, ograniczenie bezcłowego importu wrażliwych produktów do poziomu kontyngentów taryfowych oraz możliwość zastosowania klauzuli ochronnej w przypadku zakłóceń rynkowych w konkretnym państwie członkowskim (dotyczy m.in. umowy UE-Ukraina).
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że eksport polskiej żywności z roku na rok dynamicznie rośnie, a jego tempo należy do najwyższych w UE. W 2024 r. wartość zagranicznej sprzedaży artykułów rolno-spożywczych osiągnęła rekordowy poziom 53,8 miliarda euro, co oznaczało wzrost o 3,3% w porównaniu z 2023 r., o ponad 12% w odniesieniu 2022 r., natomiast aż o 60% w porównaniu z 2020 r. Tak imponująca dynamika potwierdza, że Polska konsekwentnie umacnia swoją pozycję w europejskim i światowym handlu rolno-spożywczym.
Polska należy dziś do największych eksporterów w UE i na świecie m.in. takich towarów jak: mięso drobiowe, mleko i produkty mleczne (w szczególności sery i masło), jabłka, sok jabłkowy, mięso wołowe, mrożone owoce, zboża (głównie pszenica i kukurydza), jaja oraz pieczarki. Choć co roku blisko trzy czwarte polskich artykułów rolno-spożywczych trafia na wspólny rynek UE, to jednocześnie coraz większa ich część znajduje odbiorców także poza granicami UE.
W 2024 r. Polska zajmowała 7. miejsce wśród największych eksporterów artykułów rolnospożywczych w całej UE a wartość eksportu dalej nieprzerwanie rośnie. Co więcej, nasz kraj znajdował się na 3. miejscu wśród państw UE posiadających najwyższy dodatni bilans handlowy w tym sektorze – w 2024 r. ta nadwyżka wyniosła 18 miliardów euro. Należy przy tym zauważyć, że ujemny bilans w handlu żywnością ma 16 państw UE.
Powyższe dane podkreślają duże znaczenie Polski jako ważnego w Europie, a także na świecie, producenta i eksportera artykułów rolno-spożywczych.
W nawiązaniu do poruszonej tematyki ww. piśmie z pełnym zrozumieniem odnosimy się do obaw i postulatów zgłaszanych przez środowiska rolnicze województwa zachodniopomorskiego. Trudna sytuacja ekonomiczna wielu gospodarstw rolnych, presja kosztowa oraz niepewność dotycząca przyszłych uwarunkowań prowadzenia działalności rolniczej są realnym i dostrzeganym przez resort rolnictwa wyzwaniem, co znajduje potwierdzenie w prowadzeniu stałego dialogu z przedstawicielami rolników.
Należy przy tym podkreślić, że w odniesieniu do okresu po 2027 r. trwają obecnie na poziomie UE negocjacje legislacyjne i finansowe dotyczące nowych wieloletnich ram finansowych na lata 2028-2034, a także prac nad przepisami regulującymi tzw. Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR). Plan ten stanowić ma podstawę realizacji interwencji i wsparcia z wykorzystaniem środków UE po 2027 r. Proces ten nie został jeszcze zakończony, a jego ostateczne rozstrzygnięcia będą miały kluczowe znaczenie dla kształtu przyszłego wsparcia dla rolnictwa i obszarów wiejskich.
W tym kontekście MRiRW prowadzi obecnie prace analityczne nad identyfikacją potrzeb rolnictwa oraz obszarów wiejskich. Analizy te stanowią element przygotowania stanowiska Polski do dalszych negocjacji na forum unijnym i mają na celu możliwie pełne uwzględnienie odpowiedzi na zidentyfikowane wyzwania.
Należy podkreślić, że na obecnym etapie prac jest zbyt wcześnie na wskazanie szczegółowej listy przyszłych interwencji polskiego PPKR. Wynika to faktu, że ramy prawne i finansowe po 2027 r. nie zostały jeszcze ostatecznie uzgodnione na poziomie UE.
MRiRW pozostaje otwarte na dialog ze środowiskami rolniczymi i traktuje zgłaszane postulaty jako ważny wkład w kształtowanie przyszłych rozwiązań. Prowadzone analizy oraz udział w negocjacjach unijnych mają na celu wypracowanie takich mechanizmów wsparcia, które w ramach dostępnych możliwości prawnych i finansowych będą odpowiadały na rzeczywiste potrzeby gospodarstw rolnych i obszarów wiejskich, przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności i przewidywalności systemu wsparcia w kolejnych latach.
Chcielibyśmy zdementować niezgodne z prawdą twierdzenie o niekontrolowanym napływie produktów rolnych spoza UE. Wszystkie produkty importowane z krajów trzecich do UE, w tym do Polski, są kontrolowane i muszą spełniać unijne, niepodlegające negocjacjom wymogi bezpieczeństwa żywności. Działania kontrolne realizowane są zarówno przez organy celne, jak i przez inne służby (inspekcje) graniczne, tj. Granicznego Lekarza Weterynarii, Granicznego Inspektora Sanitarnego, Oddziały Graniczne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Każda z ww. służb ma określony zakres kompetencji i sposób funkcjonowania, wynikający z obowiązujących regulacji prawnych. Towar niespełniający unijnych standardów jakości i norm
w zakresie bezpieczeństwa żywności dla zdrowia konsumentów nie jest dopuszczany do obrotu w krajach UE, w tym w Polsce.
Zdajemy sobie sprawę, że niektórzy producenci z krajów trzecich nie są zobowiązani do przestrzegania analogicznych wymogów produkcji, jakie obowiązują unijnych producentów, co może negatywnie wpływać na konkurencyjność produkcji UE. Dlatego też dążymy, aby w zawieranych przez UE umowach o wolnym handlu znajdowały się uwarunkowania udzielanych koncesji dla tych krajów dostosowaniem ich standardów produkcji do prawa UE.
W odpowiedzi na postulaty m.in. Polski, Komisja Europejska (KE) zapowiedziała w komunikacie „Wizja dla rolnictwa i żywności” działania na rzecz wzmocnienia procedur kontroli bezpieczeństwa w imporcie żywności z krajów trzecich, zwłaszcza w zakresie dobrostanu zwierząt i pestycydów. Chociaż Komisja podkreśla, że obowiązujące przepisy UE już chronią konsumentów przed importem produktów niespełniających norm bezpieczeństwa, deklaruje jednocześnie działania w celu dalszego zbliżenia wymogów w imporcie do standardów produkcji UE. Obecnie prowadzone analizy i konsultacje mają prowadzić do przedstawienia przez Komisję w tym roku propozycji zmian prawnych. KE planuje też zwiększyć liczbę audytów dotyczących przestrzegania norm weterynaryjnych i fitosanitarnych (SPS) na miejscu w krajach partnerskich oraz wzmocnić poziom kontroli w UE, zwłaszcza w głównych punktach wjazdu. Popieramy ten kierunek działań i monitorujemy przebieg prac na forum UE w tym obszarze.
Przywóz do UE z państw trzecich określonych towarów, takich jak żywność pochodzenia zwierzęcego, jest dopuszczalny pod warunkiem spełnienia przez te produkty unijnych lub krajowych wymogów bezpieczeństwa zdrowotnego.
Zgodnie z przepisami UE dotyczącymi bezpieczeństwa żywności, żywność przywożona na terytorium UE (w tym terytorium Polski) w celu wprowadzenia na rynek musi być zgodna z wymogami unijnego prawa żywnościowego lub warunkami uznanymi przez UE za przynajmniej im odpowiadające, albo w przypadku, gdy istnieją określone umowy między UE i państwem trzecim, być zgodne z wymogami zawartymi w tych umowach.
Ponadto wszystkie przesyłki żywności pochodzenia zwierzęcego wprowadzane na teren UE z krajów trzecich podlegają urzędowej kontroli granicznej w punktach kontroli granicznej (BCP), zgodnie z przepisami UE. Kontrole te dotyczą bezpieczeństwa zdrowotnego ww. przesyłek i przeprowadzają je pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej (IW).
Każda przesyłka podlega kontroli dokumentacji, natomiast kontrole identyfikacji i kontrole bezpośrednie są przeprowadzane zgodnie z częstotliwością określoną w przepisach UE, z uwzględnieniem informacji dotyczących ryzyka związanego z kategoriami zwierząt lub towarów i dostępnych ocen naukowych. Kontrole te są monitorowane i koordynowane poprzez unijny system TRACES, który służy jako narzędzie analizy ryzyka. W ramach kontroli bezpośredniej pobierane są wyrywkowo próby do badań w laboratoriach urzędowych w ramach krajowego planu monitoringu pozostałości leków weterynaryjnych, zanieczyszczeń mikrobiologicznych oraz skażeń radioaktywnych.
Po przeprowadzeniu kontroli urzędowych (w tym kontroli dokumentacji) i, w razie potrzeby, kontroli identyfikacyjnej i kontroli bezpośredniej, właściwe organy podejmują decyzję w odniesieniu do każdej przesyłki produktów pochodzenia zwierzęcego, wskazując w niej, czy przesyłka spełnia wymogi przepisów, a w odpowiednich przypadkach – stosownej procedury celnej. W przypadku, gdy przesyłka nie spełnia wymagań przywozowych, nie zostaje wydana zgoda na jej wwóz na terytorium UE, towar nie zostaje dopuszczony do obrotu, a przesyłka zostaje odesłana do państwa pochodzenia lub poddana zniszczeniu na koszt osoby odpowiedzialnej za przesyłkę.
Podsumowując, w odniesieniu do bezpieczeństwa zdrowotnego żywności pochodzenia zwierzęcego pochodzącej z państw trzecich organy IW posiadają odpowiednie narzędzia w celu sprawowania nadzoru nad takimi produktami. Pełne kontrole urzędowe są przeprowadzane zgodnie z przepisami UE i realizowane w praktyce. Działania polegające na wstrzymaniu czy ograniczeniu przywozu takich przesyłek mogą mieć miejsce jedynie w przypadku stwierdzenia, że dana przesyłka nie spełnia odpowiednich wymogów i może stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi bądź zwierząt.
Resort rolnictwa w porozumieniu z resortem zdrowia prowadzi prace nad czasowym zawieszeniem możliwości importu oraz wprowadzania na polski rynek produktów pochodzących spoza UE, zawierających pozostałości niektórych substancji czynnych środków ochrony roślin zakazanych do stosowania w UE.
Projektowane ograniczenie ma na celu ochronę polskich konsumentów oraz producentów rolnych i dotyczyć będzie wybranych substancji czynnych, dla których potwierdzono w UE brak możliwości bezpiecznego stosowania, a które są nadal stosowane poza państwami UE. Jest to możliwość wprowadzona w europejskim prawie żywnościowym, której zastosowanie jest ograniczone czasowo, z możliwością przedłużenia.
MRiRW przekazało wniosek do Ministerstwa Zdrowia o wydanie rozporządzenia zakazującego import do Polski produktów żywnościowych zawierających pozostałości wybranych środków ochrony roślin, których stosowanie jest zabronione w UE. Minister Zdrowia jest bowiem właściwy do wydania takiego rozporządzenia. Minister Zdrowia poinformuje również o tym KE, równocześnie składając wniosek o analogiczną zmianę przepisów unijnych. Informacje niezbędne do złożenia takiego wniosku zostały przygotowane przez MRiRW.
W ślad za wnioskiem MRiRW przekazało do Ministra Zdrowia wkład do projektu rozporządzenia w sprawie ustanowienia szczególnych wymagań dla środków spożywczych, dotyczących pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin, które jest wydawane przez Ministra Zdrowia na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
W projekcie rozporządzenia ujęto 5 substancji czynnych: karbendazym, benomyl, glufosynat, tiofanat metylu i mankozeb.
Ujęte w projekcie środki spożywcze, zawierające pozostałości ww. substancji na poziomie wykrywalności będą objęte zakazem obrotu na terenie Polski.
Jednocześnie MRiRW kontynuuje analizy pod kątem zasadności wprowadzenia kolejnych ograniczeń.
Poniżej przedstawiam informacje w sprawie działań mających na celu poprawę sytuacji ekonomicznej w polskim rolnictwie:
1) Pomoc w celach inwestycyjnych
Kredyty na realizację inwestycji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej (1)
Kredyty udzielane są przez banki współpracujące z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Kredytowaniem może być objęta produkcja rolna prowadzona w ramach działalności wymienionych w 11Wykazie działalności w zakresie rolnictwa, przetwórstwa produktów rolnych, przetwórstwa ryb, skorupiaków i mięczaków lub w zakresie rybactwa śródlądowego”.
Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania kredytów bankowych udzielonych producentowi rolnemu.
Kwota kredytu nie może przekroczyć
a) 80% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 5 mln zł, w przypadku inwestycji realizowanych w gospodarstwie rolnym, b) 70% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 8 mln zł w przypadku inwestycji realizowanych w dziale specjalnym produkcji rolnej.
Oprocentowanie kredytu na realizację inwestycji jest zmienne i nie może wynosić więcej niż stopa referencyjna WIBOR 3M powiększona o nie więcej niż 2,5 punktu procentowego. Oprocentowanie płacone bankowi przez kredytobiorcę w zależności od Banku wynosi 4,89 % 4,90 %.
Na realizację pomocy w Planie finansowym ARiMR w 2026 r. zaplanowano 121 mln zł.
2) Pomoc wpływająca na obniżenie kosztów produkcji:
dofinansowanie kosztów utylizacji padłych zwierząt gospodarskich (1)
Pomoc polega na finansowaniu lub dofinansowaniu kosztów zbioru, transportu lub unieszkodliwiania padłych zwierząt gospodarskich z gatunku m.in. świnie ponoszonych przez producenta rolnego prowadzącego gospodarstwo rolne lub dział specjalny produkcji rolnej, będącego mikroprzedsiębiorcą, małym albo średnim przedsiębiorcą.
Pomoc jest udzielana producentom rolnym za pośrednictwem podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania lub spalania padłych zwierząt gospodarskich.
Wysokość pomocy wynosi:
1) 100% kosztów zbioru i transportu każdej sztuki padłego zwierzęcia gospodarskiego z gatunku bydło, owce, kozy, świnie lub konie;
2) 75% kosztów unieszkodliwienia każdej sztuki padłego zwierzęcia gospodarskiego z gatunku bydło, owce lub kozy, niepodlegającej badaniu w kierunku zakaźnych encefalopatii zwierząt (TSE) zgodnie z przepisami rozporządzenia wymienionego w pkt 2, lub z gatunku świnie lub konie.
Na realizację pomocy w Planie finansowym ARiMR w 2026 r. zaplanowano 213 mln zł.
- refundacja do 100% wydatków poniesionych na działania związane z bioasekuracją (1)
- Pomoc skierowana jest do producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz który utrzymuje w gospodarstwie, o którym mowa powyżej zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa).
- Pomoc udzielana jest w formie refundacji wydatków na:
a) zakup mat dezynfekcyjnych,
b) zakup sprzętu do wykonywania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych,
c) zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego,
d) zabezpieczenie budynków, w których utrzymywane są świnie, przed dostępem zwierząt domowych,
e) przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne – w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń.
Termin składania wniosków w danym roku kalendarzowym minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra najpóźniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia terminu składania tych wniosków. W 2025 r. wnioski można było składać od 29 września 2025 r. do 17 października 2025 r.
zwrot podatku akcyzowego:
Zgodnie z ustawą z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (2), zwrot podatku akcyzowego przysługuje producentom rolnym – osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, będącymi posiadaczami gospodarstw rolnych w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.
W 2026 r. stawka zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej wynosi 1,48 zł na 1 litr oleju.
W ustawie budżetowej na 2026 rok na dopłaty do paliwa rolniczego zaplanowano kwotę w wysokości 2,013 mld zł.
3) Mechanizmy ochronne
preferencyjne kredyty na wznowienie produkcji i odtworzenie środków trwałych (1)
Kredyt na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi może zostać udzielony w terminie do 12 miesięcy od daty sporządzenia protokołu przez komisję powołaną przez wojewodę.
Oprocentowanie tych kredytów wynosi 0,5% dla producenta rolnego, który w dniu wystąpienia szkód posiadał ubezpieczone 50% powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, lub co najmniej 50% liczby zwierząt gospodarskich, w przypadku pozostałych producentów rolnych oprocentowanie obecnie wynosi 4,41%. Na realizację pomocy w Planie finansowym ARiMR w 2026 r. zaplanowano 68 mln. zł.
Dopłaty do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich
Ze środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (3) do:
1) upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, upraw bobowatych drobnonasiennych lub roślin zielarskich, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne lub 2) bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę oraz w wyniku uboju z konieczności.
W 2026 r. dopłata wynosi 65% składki z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych lub zwierząt gospodarskich.
W ustawie budżetowej na rok 2026 na ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich została zaplanowana kwota 629 mln zł, która została rozdysponowana na zakłady ubezpieczeń, które złożyły ofertę.
Wypłata zaliczek
W celu złagodzenia trudności finansowych rolników podjęta została decyzja o wcześniejszej wypłacie środków w ramach płatności bezpośrednich (l filar WPR) oraz płatności obszarowych Il filaru WPR za 2025 r. Wypłata tych płatności za kampanię 2025 r. rozpoczęła się już 16 października 2025 r. Ogółem w ramach zaliczek rolnicy otrzymali ok. 11,5 mld zł. Dnia 1 grudnia 2025 r. ARiMR rozpoczęła wypłatę pozostałych kwot płatności za 2025 r. Według stanu na dzień 14.01.2026 r. wypłacono 12,9 mld zł.
Zmiany w WPR
W wyniku dotychczasowych prac na forum UE wprowadzono szereg uproszczeń w zakresie przyznawania corocznego wsparcia dla rolników oraz w zakresie Zielonego Ładu. W związku z kolejną zmianą uproszczeniową rozporządzeń bazowych dotyczących planów strategicznych od kampanii 2026 r. planuje się wprowadzenie kolejnych zmian, które przyczynią się do wzmocnienia polskiego rolnictwa, ograniczenia obciążeń administracyjnych i uproszczenia obowiązujących wymogów.
W zakresie warunkowości środowiskowej zmiany obejmują m.in.: (i) wyłączenie rolników wnioskujących o wsparcie dla małych gospodarstw z systemu warunkowości, co oznacza brak kontroli i kar w tym zakresie, (ii) zwolnienie z kontroli i kar rolników, jeżeli powierzchnia, zadeklarowana przez nich we wniosku o przyznanie płatności, kwalifikująca się do płatności nie przekracza 10 ha, a także (iii) uznanie gospodarstw ekologicznych i będących w okresie konwersji na rolnictwo ekologiczne za spełniające normy GAEC 1, 3, 4, 5, 6 i 7 na działkach „ekologicznych”. Ponadto gospodarstwa o powierzchni do 30 ha użytków rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności będą zwolnione z kontroli i kar w ramach normy GAEC 7.
Korzystne zmiany obejmą również trwałe użytki zielone (TUZ), w szczególności:
zmianę definicji TUZ poprzez wydłużenie z 5 do 7 lat okresu, po którym grunt orny, na którym corocznie deklarowana jest trawa lub inna zielna roślina pastewna, zostaje przekształcony w TUZ. Takie rozwiązanie zwiększy elastyczność w zarządzaniu użytkami zielonymi przez rolników, ponieważ przyczyni się do unikania niepotrzebnej orki wykonywanej w celu wysiania innych roślin, np. zbóż, kukurydzy, czy roślin okopowych, jedynie w celu uniknięcia zakwalifikowania danego gruntu jako trwały użytek zielony, co będzie sprzyjać ochronie gleby i poprawie stosunków wodnych.
ii. zwiększenie z 5 do poziomu, o jaki wskaźnik TUZ w danym roku może się zmniejszyć względem wskaźnika referencyjnego.
Jednocześnie informuję, że w wyniku uproszczeń przepisów unijnych, o które Polska zabiegała, zaprojektowano dobrowolne wsparcie dla rolników gospodarujących na obszarach objętych normą GAEC 2. W rezultacie, od 15 marca 2026 r. rolnicy będą mogli ubiegać się o nową interwencję rolno-środowiskowo-klimatyczną w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027: Interwencja 8. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo. Planuje się wdrożenie następujących wariantów:
- Wariant 8.1. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych – 581 zł/ha/rok,
- Wariant 8.2. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach ornych- 627 zł/ha/rok,
- Wariant 8.3. Przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone- 2 387 zł/ha/rok.
Na wyznaczonych torfowiskach i obszarach podmokłych objętych normą GAEC 2 rolnicy będą mogli otrzymać płatności rekompensujące realizację wymogów określonych na potrzeby tej normy w przepisach krajowych zarówno na trwałych użytkach zielonych (Wariant 1.), jak również gruntach ornych (Wariant 2.). Dodatkowo rolnicy mogą dobrowolnie przystąpić do realizacji bardziej ambitnych środowiskowo praktyk polegających na przekształceniu gruntów ornych w użytki zielone (Wariant 3.).
Pragnę również zapewnić, że MRiRW aktywnie uczestniczy w pracach na forum UE dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. Dążymy do wypracowania jak najbardziej korzystnych warunków i możliwości wsparcia dla polskich rolników, m.in. w ramach corocznych płatności.”



