Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) podsumowała wypadki w rolnictwie w 2025 r.
W minionym roku rolnicy zgłosili, do Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Koszalinie i podległych Placówek Terenowych
na obszarze województwa zachodniopomorskiego, 137 zdarzeń wypadkowych, tj. o 26 zgłoszeń mniej niż w 2024 roku.
Odnotowano dwa zdarzenia ze skutkiem śmiertelnym, po jednym na terenie gminy Malechowo oraz Świdwin.
Najwięcej wypadków przy pracy rolniczej zgłoszono z gminy Wałcz.
Za wypadki przy pracy rolniczej w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w 2025 roku, uznano 142 zdarzenia, czyli o 7 mniej niż w roku 2024, w tym wypłatą jednorazowych odszkodowań zakończono 102 postępowania, tj. o 20 mniej niż rok wcześniej.
W porównaniu do 2024 roku, liczba zgłoszonych wypadków przy pracach rolniczych na Pomorzu zachodnim, uległa zwiększeniu w 4 jednostkach organizacyjnych
OR KRUS w Koszalinie. Liczba zgłoszonych zdarzeń utrzymała się na tym samym poziomie w PT Chojna. W pozostałych 7 Placówkach Terenowych odnotowano spadek liczby zgłoszeń.
Wskaźnik wypadkowości za rok 2025, mierzony liczbą wypadków powodujących wypłatę jednorazowych odszkodowań na 1.000 ubezpieczonych w tutejszym Oddziale KRUS, wyniósł 5,4 i osiągnął wartość poniżej średniej krajowej. Na terenie województwa zachodniopomorskiego, wśród wypadków przy pracach rolniczych w 2025 roku dominowały upadki osób, które stanowiły 39,44% wszystkich zdarzeń. Następnie inne zdarzenia, spowodowane: nieskoordynowanym, niewłaściwym ruchem ciała, uderzeniem przez obiekt w ruchu lub uderzenia w nieruchomy obiekt oraz uwięzienia i zmiażdżenia, które stanowiły 14,79% ze wszystkich zgłoszonych, a także pochwycenia i uderzenia przez ruchome części maszyn i urządzeń (13,38%). Z prowadzonej przez KRUS szczegółowej analizy przyczyn i okoliczności wypadków wynika, że tak jak w latach ubiegłych, najczęstszą ich przyczyną, był zły stan nawierzchni podwórzy i ciągów komunikacyjnych, niewłaściwe uchwycenie, trzymanie narzędzi, środków i przedmiotów pracy, nadmierny wysiłek fizyczny, przemęczenie, brak przerw na odpoczynek, wymuszona postawa, niewłaściwe operowanie kończynami w strefie zagrożenia, nieprawidłowy sposób wchodzenia i schodzenia z maszyn rolniczych, przyczep, wozów i podestów, niewłaściwa obsługa i eksploatacja maszyn i urządzeń rolniczych (regulacja, naprawa, agregowanie), niewłaściwe usytuowanie urządzeń, maszyn i narzędzi na stanowisku pracy, niedostateczna koncentracja uwagi na wykonywanej czynności oraz niewłaściwy sposób obsługi zwierząt, w tym niezachowanie szczególnej ostrożności przy obsłudze zwierząt niebezpiecznych i brak ubrania i obuwia roboczego.
Do wypadków najczęściej dochodziło w gospodarstwach rolnych o roślinnym profilu produkcji (50,0% ogólnej liczby). Zdarzenia z udziałem maszyn i urządzeń stanowiły 46,7% wszystkich, w których zakończono postępowanie dowodowe. Wypadkom częściej ulegali mężczyźni (69,9% ogólnej liczby) a poszkodowani rolnicy doznali głównie uszkodzeń kończyn górnych (66,7% urazów) i kończyn dolnych (27,45%). Przyczyną ponad 14,79% wypadków był zły stan nawierzchni. Należy zwrócić uwagę, że przyczyny wypadków się powielają i świadczą o tym, że rolnicy powinni zwracać większą uwagę na swój stan zdrowia i samopoczucia przystępując do pracy, pamiętając zawsze o środkach ochrony osobistej.
Ponadto, w 2025 roku stwierdzono 1 chorobę zawodową, była to choroba zakaźna przenoszona przez kleszcze (borelioza).
Wielu rolników dokonywało zgłoszenia wypadku przy pracy rolniczej po upływie 30 dni od zaistnienia. Należy pamiętać, że zdarzenia wypadkowe do KRUS powinny być zgłaszane niezwłocznie, gdyż pozwoli to na ustalenie okoliczności przebiegu
i przyczyny zdarzenia wypadkowego.
W oparciu o analizę przyczyn i okoliczności wypadków oraz chorób zawodowych, KRUS podejmuje liczne przedsięwzięcia mające na celu poprawę bezpieczeństwa pracy w gospodarstwie rolnym, ukierunkowując je przede wszystkim na najistotniejsze grupy zagrożeń. W roku 2026 oprócz kontynuowania dotychczasowych zakresów działalności prewencyjnej, tj. założeń projektu prewencyjnego Bezpieczny Rolnik, Bezpieczna Wieś oraz licznych kampanii prewencyjnych (których celem m.in. jest zapobieganie wypadkom z grupy pochwycenie i uderzenie przez ruchome części maszyn i urządzeń, bezpieczna obsługa zwierząt gospodarskich, upadek przedmiotów, chorób zawodowych rolników oraz wspieranie postaw prozdrowotnych wśród mieszkańców terenów wiejskich), szczególny nacisk położony będzie na działania prewencyjne na rzecz zmniejszenia liczby wypadków z grupy upadek osób, do których najczęściej dochodzi podczas pracy w gospodarstwach rolnych. Zwiększona zostanie ilość wizytacji gospodarstw rolnych i ich ocena w oparciu o listy kontrolne, które pozwolą Gospodarzom zwrócić uwagę, na nieprawidłowości wymagające doskonalenia i poprawy oraz realizacja działań informacyjnych we współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Przygotowując swoje gospodarstwo rolne na wiosnę należy pamiętać o:
– przeprowadzeniu niezbędnych napraw i konserwacji użytkowanych maszyn i urządzeń rolniczych;
– sprawdzeniu poziomu oleju, stanu i mocowania osłon elementów ruchomych, wymianie filtrów czy uzupełnienia płynów eksploatacyjnych i punktów smarowania;
– skontrolowaniu stanu opon i podzespołów (łańcuchów, łożysk, pasów napędowych);
– usunięciu i wymianie zużytych lub uszkodzonych osłon zabezpieczających elementy ruchome.
Aby uniknąć najczęściej występujących wypadków związanych z upadkiem osób, należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach takich jak: dbałość o ład
i porządek w całym gospodarstwie w tym głównie o prawidłowy stan nawierzchni podwórzy i ciągów komunikacyjnych, stosowanie nawierzchni antypoślizgowych, odprowadzanie wód gruntowych, posypywanie zimą ciągów komunikacyjnych, np. piaskiem, popiołem czy solą, stosowanie właściwego obuwia i prawidłowe oświetlenie terenu. Zawsze należy też używać sprawnych technicznie drabin z zabezpieczeniami oraz podestów z barierkami ochronnymi. Schodzić przodem
do drabiny, trzymając się jej szczebli oburącz. Wchodzić i schodzić z maszyn i kabin ciągników twarzą do schodków.
Nie wszystkich nieszczęśliwych zdarzeń można uniknąć, ale stosując się do podstawowych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, można zdecydowanie zmniejszyć ryzyko wypadku. Bezpieczeństwo pracy rolników zależy głównie od postawy człowieka, jego świadomości zagrożeń występujących w miejscu pracy
i życia. Jeżeli jednak wydarzy się wypadek przy pracy rolniczej, należy zgłosić go bez zbędnej zwłoki: osobiście w najbliższej placówce Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, telefonicznie lub za pomocą platformy elektronicznej eKRUS lub ePUAP czy e-Doręczeń, a miejsce i przedmioty związane z wypadkiem, należy w miarę możliwości zabezpieczyć do czasu przeprowadzenia oględzin przez pracownika Kasy.
Źródło: KRUS OR w Koszalinie
